Faktör II (Protrombin)

Faktör II (Protrombin) Testi Nedir?

Faktör II (Protrombin), laboratuvar ortamında değerlendirilen bir biyokimya testidir. Değerlendirme çoğu zaman plazma (sitrat) (dondurulmuş) örneği üzerinden planlanır.

Faktor II (protrombin), karacigerde K vitaminine bagimli olarak sentezlenen bir serin proteaz zimojenidir. Koagulasyon kaskadinda Faktor Xa tarafindan trombine donusturulur ve fibrinojenin fibrine cevrilerek pihtinin olusmasinda merkezi bir rol oynar. Hem aktivite hem de antijen olarak olculebilir.

Bu testin klinik anlamı; istem nedeni, hastanın yakınmaları, yaşı, eşlik eden hastalıkları, kullanılan yöntem ve diğer laboratuvar bulguları ile birlikte değerlendirilir. Bu nedenle sonuç, tek başına değil, bütüncül tıbbi çerçeve içinde yorumlanmalıdır.

Faktör II (Protrombin) Hangi Durumlarda İstenir?

Faktör II (Protrombin) testi, hekim tarafından klinik gereklilik görülen durumlarda istenebilir. İstem gerekçesi hastanın mevcut tablosuna göre değişebilir.

• Uzamis PT/INR arastirmasi
• Konjenital protrombin eksikligi suphesi
• Karaciger hastaligi takibi
• K vitamini eksikligi degerlendirmesi
• Varfarin tedavisi altinda beklenmeyen kanama
• Protrombin G20210A mutasyonu taramasi (trombofili)
• DIC degerlendirmesi

Aynı test farklı hastalarda farklı klinik sorulara yanıt aramak amacıyla kullanılabildiği için, nihai değerlendirme her zaman kişisel tıbbi öykü ve muayene bulguları ile birlikte yapılmalıdır.

Faktör II (Protrombin) Testi Öncesi Hazırlık

Hazırlık gereksinimi; testin türüne, numune yapısına ve laboratuvarın çalışma kurallarına göre değişebilir. Test öncesinde laboratuvarın ve hekimin verdiği talimatlar esas alınmalıdır.

• Ozel bir hazirlik gerektirmez.
• Antikoagulan tedavi (varfarin, heparin) sonuclari dogrudan etkiler; hekim bilgilendirilmelidir.

Kullanılan ilaçlar, takviyeler, yakın dönemde geçirilen hastalıklar ve eşlik eden kronik durumlar sonucun yorumlanmasını etkileyebileceği için sağlık profesyoneli ile paylaşılmalıdır.

Faktör II (Protrombin) Testi Nasıl Yapılır?

Faktör II (Protrombin) testi, uygun biyolojik örnek alındıktan sonra laboratuvarın belirlediği yöntemle çalışılır. Numunenin doğru zamanda, uygun kapta ve uygun taşıma koşullarında ulaştırılması test kalitesi açısından önem taşır.

• Sodyum sitratli (mavi kapakli) tupe venoz kan alinir.
• Pihtilasma temelli (koagulometrik) veya kromojenik yontemle aktivite olculur.
• Antijen duzeyi ELISA ile belirlenebilir.

Bazı durumlarda örnek kalitesi, numune miktarı, taşıma süresi veya teknik tekrar gereksinimi raporlama süresini ve sonucun güvenilirliğini etkileyebilir.

Faktör II (Protrombin) Testi Kaç Günde Çıkar?

Mevcut laboratuvar bilgisine göre bu test için raporlama süresi: 2 gün sonra 18:00 şeklindedir.

Numunenin kabul zamanı, laboratuvarın çalışma planı, resmi tatiller veya gerektiğinde tekrar çalışma gibi etkenler sonucu etkileyebileceği için en güncel bilgi rapor tarihi üzerinden değerlendirilmelidir.

Referans Değerleri ve Sonuçların Değerlendirilmesi

Parametre	Normal Deger
Faktor II aktivitesi	%70 – 120

*Not: Yenidoganlarda fizyolojik olarak dusuktur ve yasamın ilk haftalarinda yetiskin degerlerine ulasir.*

Referans bilgileri; kullanılan yöntem, yaş grubu, biyolojik örnek tipi ve laboratuvar standardına göre değişebileceğinden, rapor üzerinde yer alan laboratuvar yorumu esas alınmalıdır.

Faktör II (Protrombin) Sonucu Nasıl Yorumlanır?

Test sonucu tek başına kesin tanı koydurmaz. Sonuç; klinik bulgular, diğer laboratuvar verileri ve gerekli görüldüğünde ek incelemeler ile birlikte değerlendirilir.

Dusuk Faktor II Aktivitesi

• Karaciger hastaligi (siroz, hepatit)
• K vitamini eksikligi
• Varfarin tedavisi (beklenen etki)
• Konjenital protrombin eksikligi (nadir; otozomal resesif)
• DIC
• Masif transfuzyon (dilüsyonel)
• Yenidogan donemi (fizyolojik)

Yuksek Faktor II Aktivitesi

• Protrombin G20210A mutasyonu (ven trombozu riski artar)
• Oral kontraseptif kullanimi
• Genellikle izole artis klinik olarak sinirli anlam tasir

Protrombin G20210A Mutasyonu

• Faktor II gen mutasyonu protrombin duzeyini artirarak venoz tromboembolizm riskini 2-3 kat arttirir
• Genetik testle (PCR) dogrulanir
• Trombofili taramasi kapsaminda istenir

Özellikle sınırda, düşük düzeyli veya beklenmeyen sonuçlarda klinik korelasyon gerekir. Gerektiğinde tekrar test, panel değerlendirmesi veya ek laboratuvar incelemeleri planlanabilir.

Testin Sınırlılıkları

Her laboratuvar testinde olduğu gibi bu incelemenin de bazı sınırlılıkları vardır. Sonuç; örnek kalitesi, örnekleme zamanı, taşıma koşulları ve klinik bağlamdan etkilenebilir.

• Tek bir laboratuvar sonucu, klinik çerçeve dışında eksik yorumlanabilir.
• Uygun olmayan numune kalitesi sonucun güvenilirliğini azaltabilir.
• Gerektiğinde ek testler olmadan tek başına karar vermek yanıltıcı olabilir.

Olası Riskler

Risk çoğunlukla numune alma ve numune yönetimi süreci ile ilişkilidir. Testin kendisinden çok, örneğin alınması ve uygun koşullarda çalışılması önem taşır.

• Venoz kan alimina bagli hafif agri ve morarma olabilir.
• Testin kendisine ozgu ciddi bir risk bulunmamaktadir.