Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC)
Laboratuvar Bilgileri
- Yeni Kod: BIO9134
- SUT Kodu: L107020
- Eski Kod: HE0007
- Kategori: Biyokimya
- Numune Türü: Tam Kan
- Numune Kabı: Mor Kapak
- Çalışma Günü: Her gün
- Önemli Kriter: Çalışma gününde laboratuvarımızda kabul edilen testler, bir sonraki çalışma programında işleme alınacaktır.
- Raporlama Tarihi: 2 saat sonra
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) Testi Nedir?
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC), laboratuvar ortamında değerlendirilen bir biyokimya testidir. Değerlendirme çoğu zaman tam kan örneği üzerinden planlanır.
Hemogram (tam kan sayimi), kanin hucresel bilesenlerini (alyuvarlar, akyuvarlar ve trombositler) nicel olarak degerlendiren temel bir hematolojik testtir. Otomatik hematoloji analizorlerinde calisirilir ve kanda birden fazla parametreyi ayni anda olcer.
Bu testin klinik anlamı; istem nedeni, hastanın yakınmaları, yaşı, eşlik eden hastalıkları, kullanılan yöntem ve diğer laboratuvar bulguları ile birlikte değerlendirilir. Bu nedenle sonuç, tek başına değil, bütüncül tıbbi çerçeve içinde yorumlanmalıdır.
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) Hangi Durumlarda İstenir?
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) testi, hekim tarafından klinik gereklilik görülen durumlarda istenebilir. İstem gerekçesi hastanın mevcut tablosuna göre değişebilir.
- Rutin saglik taramasi ve check-up
- Anemi (kansizlik) suphe veya takibi
- Enfeksiyon arastirmasi
- Kanama bozukluklari degerlendirmesi
- Kronik hastalik takibi
- Ameliyat oncesi degerlendirme
- Kemoterapiye bagli kemik iligi baskisinin izlenmesi
- Ates, halsizlik, kilo kaybi gibi nonspesifik semptomlarin arastirilmasi
Aynı test farklı hastalarda farklı klinik sorulara yanıt aramak amacıyla kullanılabildiği için, nihai değerlendirme her zaman kişisel tıbbi öykü ve muayene bulguları ile birlikte yapılmalıdır.
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) Testi Öncesi Hazırlık
Hazırlık gereksinimi; testin türüne, numune yapısına ve laboratuvarın çalışma kurallarına göre değişebilir. Test öncesinde laboratuvarın ve hekimin verdiği talimatlar esas alınmalıdır.
- Genellikle aclik gerektirmez; ancak bazi laboratuvarlar 4 saatlik aclik onerebilir.
- Yogun fiziksel aktiviteden sonra test yapilmamalidir.
- Kullanilan ilaclar hakkinda hekim bilgilendirilmelidir.
Kullanılan ilaçlar, takviyeler, yakın dönemde geçirilen hastalıklar ve eşlik eden kronik durumlar sonucun yorumlanmasını etkileyebileceği için sağlık profesyoneli ile paylaşılmalıdır.
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) Testi Nasıl Yapılır?
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) testi, uygun biyolojik örnek alındıktan sonra laboratuvarın belirlediği yöntemle çalışılır. Numunenin doğru zamanda, uygun kapta ve uygun taşıma koşullarında ulaştırılması test kalitesi açısından önem taşır.
- Numune Türü: Tam Kan
- Numune Kabı: Mor Kapak
- Çalışma Günü: Her gün
- Önemli Kriter: Çalışma gününde laboratuvarımızda kabul edilen testler, bir sonraki çalışma programında işleme alınacaktır.
- Raporlama Tarihi: 2 saat sonra
- Antekubital venden (dirsek ic kismi) EDTA’li (mor kapakli) tupe venoz kan alinir.
- Yenidogan ve bebeklerde topuk veya parmak ucu kaninda da calisirilabilir.
- Numune oda sicakliginda 6 saat, 4 °C’de 24 saat icerisinde calisilmalidir.
Bazı durumlarda örnek kalitesi, numune miktarı, taşıma süresi veya teknik tekrar gereksinimi raporlama süresini ve sonucun güvenilirliğini etkileyebilir.
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) Testi Kaç Günde Çıkar?
Mevcut laboratuvar bilgisine göre bu test için raporlama süresi: 2 saat sonra şeklindedir.
Numunenin kabul zamanı, laboratuvarın çalışma planı, resmi tatiller veya gerektiğinde tekrar çalışma gibi etkenler sonucu etkileyebileceği için en güncel bilgi rapor tarihi üzerinden değerlendirilmelidir.
Referans Değerleri ve Sonuçların Değerlendirilmesi
| Parametre | Erkek | Kadin | Birim |
|---|---|---|---|
| WBC (Lokosit) | 4.000 – 10.000 | 4.000 – 10.000 | /uL |
| RBC (Eritrosit) | 4,5 – 5,5 | 4,0 – 5,0 | milyon/uL |
| Hemoglobin (Hb) | 13,5 – 17,5 | 12,0 – 16,0 | g/dL |
| Hematokrit (Hct) | %40 – 54 | %36 – 48 | % |
| MCV | 80 – 100 | 80 – 100 | fL |
| MCH | 27 – 33 | 27 – 33 | pg |
| MCHC | 32 – 36 | 32 – 36 | g/dL |
| RDW | 11,5 – 14,5 | 11,5 – 14,5 | % |
| Trombosit (PLT) | 150.000 – 400.000 | 150.000 – 400.000 | /uL |
| MPV | 7,0 – 11,0 | 7,0 – 11,0 | fL |
*Not: Referans degerleri laboratuvara ve cihaza gore degisiklik gosterebilir.*
Referans bilgileri; kullanılan yöntem, yaş grubu, biyolojik örnek tipi ve laboratuvar standardına göre değişebileceğinden, rapor üzerinde yer alan laboratuvar yorumu esas alınmalıdır.
Hemogram (Tam Kan Sayımı, CBC) Sonucu Nasıl Yorumlanır?
Test sonucu tek başına kesin tanı koydurmaz. Sonuç; klinik bulgular, diğer laboratuvar verileri ve gerekli görüldüğünde ek incelemeler ile birlikte değerlendirilir.
- Dusuk Hb / Hct: Anemi (demir eksikligi, B12/folat eksikligi, kronik hastalik, hemolitik anemi vb.)
- Yuksek Hb / Hct: Polisitemia vera, dehidratasyon, kronik hipoksi
- Dusuk WBC (Lokopeni): Viral enfeksiyonlar, kemik iligi baskisi, otoimmun hastaliklar, ilac yan etkisi
- Yuksek WBC (Lokositoz): Bakteriyel enfeksiyonlar, inflamasyon, losemi, stres
- Dusuk PLT (Trombositopeni): ITP, DIC, kemik iligi yetmezligi, hipersplenizm
- Yuksek PLT (Trombositoz): Demir eksikligi, inflamasyon, miyeloproliferatif hastaliklar
- MCV < 80 fL (Mikrositer): Demir eksikligi anemisi, talasemi
- MCV > 100 fL (Makrositer): B12/folat eksikligi, karaciger hastaligi, hipotiroidi
- RDW yuksekligi: Karisik anemi, demir eksikligi anemisi, megaloblastik anemi
Özellikle sınırda, düşük düzeyli veya beklenmeyen sonuçlarda klinik korelasyon gerekir. Gerektiğinde tekrar test, panel değerlendirmesi veya ek laboratuvar incelemeleri planlanabilir.
Testin Sınırlılıkları
Her laboratuvar testinde olduğu gibi bu incelemenin de bazı sınırlılıkları vardır. Sonuç; örnek kalitesi, örnekleme zamanı, taşıma koşulları ve klinik bağlamdan etkilenebilir.
- Tek bir laboratuvar sonucu, klinik çerçeve dışında eksik yorumlanabilir.
- Uygun olmayan numune kalitesi sonucun güvenilirliğini azaltabilir.
- Gerektiğinde ek testler olmadan tek başına karar vermek yanıltıcı olabilir.
Olası Riskler
Risk çoğunlukla numune alma ve numune yönetimi süreci ile ilişkilidir. Testin kendisinden çok, örneğin alınması ve uygun koşullarda çalışılması önem taşır.
- Venoz kan alimi sirasinda hafif agri, morarma veya hematom olusabilir.
- Nadiren enfeksiyon veya sinir hasari riski vardir.
- Ciddi komplikasyonlar son derece nadirdir.